Sextíu ár af Flókalundi

Sumarið 1966 hóf félag Barðstrendinga í Reykjavík byggingu hótels í Vatnsfirði, þeim firði þar sem Hrafna-Flóki hafði vetursetu meira en þúsund árum áður. Sextíu árum síðar tekur Flókalundur enn á móti ferðalöngum á krossgötum Vestfjarða, í kyrrlátum firði vöfðum birkiskógi.

Flókalundur á sumardegi, 2. ágúst 1991. Mynd: Hjálmar R. Bárðarson / Þjóðminjasafn Íslands, sarpur.is

Í fótspor Flóka

Hrafna-Flóki Vilgerðarson hafði vetursetu í Vatnsfirði. Samkvæmt Landnámabók gekk hann á fjall um vorið, sá fjörð fullan af hafís og gaf landinu nafnið: Ísland. Rústir sem tengdar eru Flóka má enn sjá nálægt Brjánslæk og nafn hans lifir áfram í hótelinu innar í firðinum.

Saga hótelsins hefst um miðjan fimmta áratuginn. Barðstrendingafélagið, félag Barðstrendinga í Reykjavík, ákvað að reisa tvö hótel á heimaslóðum: Bjarkalund í Reykhólasveit, sem opnaði árið 1947, og annað vestar. Fyrsta áætlunin var að byggja á Brjánslæk og var þar steyptur grunnur. Þegar nýr vegur var lagður í Vatnsfjörð fluttist áætlunin að eyðibýlinu Hellu við ána Pennu, þar sem vegirnir til Patreksfjarðar, Ísafjarðar og Reykjavíkur mætast.

Heba Ólafsson hótelstýra og Guðbjartur árið 1976. Mynd: Morgunblaðið, 1976 / timarit.is

Frá vegarnesti til hótels

Vorið 1961 var reist lítið kaffihús á staðnum sem þjónaði fyrstu ferðalöngunum það sumar. Grunnur að hóteli var steyptur árið eftir en fjármagn skorti og framkvæmdir stöðvuðust. Bygging hófst loks af alvöru sumarið 1966.

Verkið var boðið út og kom besta tilboðið frá Noregi. Húsið kom í einingum ásamt tveimur norskum iðnaðarmönnum og tókst fjórum mönnum að reisa það og loka á innan við mánuði. Á aðalfundi sínum vorið 1967 samþykkti félagið að nefna hótelið Flókalund. Fyrstu gistirýmin opnuðu sama sumar.

Allt verkefnið var drifið áfram af velvilja. Félagsmenn héldu happdrætti, sýslur og hreppar á Vestfjörðum lögðu fram framlög og Ferðamálasjóður lánaði stærstan hluta byggingarkostnaðarins.

Hótel Flókalundur skömmu eftir opnun árið 1968. Mynd: timarit.is

Á krossgötum

Nýja hótelið opnaði að fullu sumarið 1968. Í hinu 260 fermetra timburhúsi var bjartur borðsalur fyrir áttatíu manns, vel búið eldhús og fjögur tveggja manna herbergi sem nefnd voru eftir stöðum í nágrenninu: Kleif, Mörk, Hella og Penna. Rafmagn kom frá díselrafstöð og eina talsambandið var talstöðvarsamband í gegnum Gufunes.

Tveir uppstoppaðir hrafnar, hrafnar Flóka, tóku á móti gestum í anddyrinu og hótelið varð fljótt í miklu dálæti. Fjölskyldur af öllum Vestfjörðum keyrðu í Vatnsfjörð á sunnudögum, á sama hátt og Reykvíkingar keyrðu á Þingvelli. Í Flókalundi voru haldnir fundir og hátíðarhöld og árið 1971 var Náttúruverndarfélag Vestfjarða stofnað þar.

Fundur í viðarklæddum borðsalnum, 1980–95. Flókalundur hefur lengi verið samkomustaður á Vestfjörðum. Mynd: Safn ASÍ, Þjóðminjasafn Íslands / sarpur.is

Blóm færð við samkomu á hótelinu, 1980–95. Mynd: Safn ASÍ, Þjóðminjasafn Íslands / sarpur.is

Vaxið með firðinum

Framkvæmdir við viðbyggingu hófust í lok árs 1971. Árið 1973 var stækkaða hótelið komið í fulla notkun með fimmtán herbergjum, hvert með sínu baðherbergi. Ári áður hafði hlutafélagið Gestur verið stofnað til að reka hótelið. Eigendur þess voru Barðstrendingafélagið ásamt sýslum, hreppum og einstaklingum víðs vegar um Vestfirði.

Víkingaskipið frá þjóðhátíðinni 1974 í Vatnsfirði, þar sem minnst var 1100 ára byggðar á Íslandi. Mynd: Bæring Cecilsson / Bæringsstofa, sarpur.is

Árstíðirnar hafa alltaf stýrt taktinum. Hótelið opnaði seint að vori þegar heiðar voru greiðfærar og lokaði um miðjan september. Sumarið 1976 sagði Heba Ólafsson hótelstýra: „Flókalundur á framtíðina fyrir sér.“ Hún hafði rétt fyrir sér.

Tjaldað í birkiskóginum við Flókalund á áttunda áratugnum. Mynd: Byggðasafn Dalamanna / sarpur.is

Flókalundur í dag

Í dag er Hótel Flókalundur með 27 herbergi, veitingastað og bar, og tjaldstæði í skjóli við birkiskóginn. Niður við ströndina, í stuttri göngufjarlægð frá hótelinu, er Hellulaug, náttúruleg heit laug þar sem hægt er að slaka á og horfa yfir fjörðinn.

Hótelið er tilvalinn upphafspunktur til að kanna suðurhluta Vestfjarða, þar á meðal Dynjanda, Látrabjarg og Rauðasand. Breiðafjarðarferjan Baldur leggur að bryggju á Brjánslæk, sem er aðeins í nokkurra kílómetra fjarlægð. Krossgöturnar sem réðu staðsetningu hótelsins fyrir sextíu árum eru enn upphafspunktur ferðalaga um fjórðunginn.

Vatnsfjörður er friðland og landslagið er enn villt og ósnortið. Hótel Flókalundur er hluti af KNOX hótelum, safni hótela víðs vegar um Ísland sem hvert um sig á sér djúpar rætur í sínu umhverfi.

Tímalína

• 1947: Barðstrendingafélagið opnar Bjarkalund

• 1961: Fyrsti áningarstaðurinn með veitingasölu í Vatnsfirði

• 1966: Bygging hótelsins hefst

• 1967: Nafnið Flókalundur er valið

• 1968: Nýja hótelið opnar

• 1973: Stækkað hótel með 15 herbergjum

• 2026: Flókalundur verður 60 ára

Takk fyrir sextíu ár

Sextíu ár er langur tími fyrir hótel. Vegirnir yfir heiðarnar eru betri, talstöðvarsambandið í gegnum Gufunes er löngu horfið og gestir koma nú hvaðanæva úr heiminum. Sumt hefur þó ekki breyst: birkiskógurinn, fjörðurinn, heita laugin við ströndina og kyrrðin sem Flóki kynntist fyrir meira en ellefu öldum.

Við erum stolt af þessum áfanga og þakklát öllum þeim sem hafa lagt leið sína í Vatnsfjörð á undanförnum sextíu árum: gestum okkar, nágrönnum og starfsfólki. Skál fyrir næstu sextíu árum.

Hótelið séð handan árinnar á áttunda áratugnum. Mynd: Byggðasafn Dalamanna / sarpur.is

Yfirkokkurinn að störfum í eldhúsinu, 1976. Mynd: Morgunblaðið, 1976 / timarit.is

Súpa löguð í hóteleldhúsinu, 1980–95. Mynd: Safn ASÍ, Þjóðminjasafn Íslands / sarpur.is

Matur snæddur í Flókalundi, 1980–95. Mynd: Safn ASÍ, Þjóðminjasafn Íslands / sarpur.is

Hrafnar Flóka vaka yfir fundi á hótelinu, 1980–95. Mynd: Safn ASÍ, Þjóðminjasafn Íslands / sarpur.is

Mikill snjór í kringum hótelið árið 1995. Mynd: Lárus Ó. K. Magnússon / Byggðasafn Dalamanna, sarpur.is